کد مطلب: 37865
 
تاثیر 15 هزار میلیاردی سقوط قیمت نفت بر بودجه
مجید سلیمی بروجنی
 
چند هفته‌ای است که قیمت‌های نفت روند نزولی را تجربه می‌کند. این تمام چیزی است که می‌توان درباره بازار نفت هفته‌های اخیر گفت و اینکه اخبار، مربوط به کدام نفت است، تغییر اساسی در نتیجه ایجاد نمی‌کند.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۳ ساعت ۰۸:۰۲
چند هفته‌ای است که قیمت‌های نفت روند نزولی را تجربه می‌کند. این تمام چیزی است که می‌توان درباره بازار نفت هفته‌های اخیر گفت و اینکه اخبار، مربوط به کدام نفت است، تغییر اساسی در نتیجه ایجاد نمی‌کند. بهای سبد نفتی اوپک به نزدیک ۸۰ دلار سقوط کرده است. این کاهش در ادامه سقوط قیمت نفت است که از ژوئن آغاز شد. قیمت نفت در تابستان به ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید که در نتیجه گسترش تحرکات داعش در عراق بود. به عبارت دیگر می‌توان گفت با وجود انبوه اخبار نامحدود ترسناک درباره تروریست‌های تکفیری یا تنش‌های جدیدا احیا شده جنگ سرد که سابقا موجب خیزش قیمت نفت می‌شدند، قیمت نفت پایه طی حدود سه ماه، حدود یک‌پنجم سقوط کرده است. توضیح مساله به اندازه کافی آسان است. تولیدکنندگان، بویژه آن دسته‌ای که عضو اوپک هستد، با وجود آنکه اقتصاد «متزلزل جهان» به طلای سیاه کمتری نیاز دارد، هنوز به تولید نفت ادامه می‌دهند. این عدم تعادل عرضه و تقاضا با افزایش تولید آمریکا، بازگشت غیرمنتظره تولید لیبی به بازار و تولید نفت در سطوح نزدیک به رکورد در روسیه، بدتر هم شده است. قیمت نفت به طور حتم سقوط کرده اما به حد اضمحلال نرسیده است و قیمت‌ها هنوز بالا است. برخی کشورها مثل عربستان و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس برای قیمت‌های کمتر نفت در کوتاه‌مدت به خوبی آماده شده‌اند. این در حالی است که عراق و روسیه بیشتر نگران هستند و این نگرانی تنها ناشی از سقوط قیمت‌ها نیست. برای آنکه دولت‌های نفتی مجبور شوند انتخاب‌های دردناک را آغاز کنند، یک سقوط پایدار یا بسیار شدیدتر قیمت نفت مورد نیاز است. بیشتر بودن عرضه نسبت به تقاضا، اصلی‌ترین عامل موثر بر کاهش قیمت نفت ارزیابی می‌شود. تولید نفت از ذخایر غیرمتعارف آمریکا که در سال‌های اخیر به مدد قیمت‌های بالای نفت روی داده، موجب کاهش وابستگی این کشور به واردات نفت شده است. اما افزایش بیشتر قیمت نفت، تا حد خاصی می‌تواند روی دهد. کاهش قیمت نفت اگر درآمد کشورهای عضو اوپک را با تهدید قابل توجهی روبرو کند، می‌تواند به عزم جدی این سازمان برای جلوگیری از تداوم روند فعلی افت قیمت‌ها بینجامد. از سوی دیگر، کاهش قیمت نفت می‌ تواند تا سطح معینی تداوم یابد. چرا که تولید از ذخایر نامتعارف، تنها در سطوح بالای قیمت نفت اقتصادی است و البته در مورد مقدار دقیق این سطح قیمتی، اختلاف نظر وجود دارد. کف قیمت نفت هر چه باشد، قیمت‌های فعلی نفت تهدیدی برای ایران به شمار می‌رود. بودجه سال‌جاری با فرض قیمت نفت ۱۰۰ دلار در هر بشکه و صادرات ۲۹۷/۱ میلیون بشکه در روز تدوین شده است. اگر کاهش قیمت نفت از طریق افزایش صادرات جبران نشود، ممکن است بودجه امسال از محل صادرات نفت با کسری مواجه شود. کاهش درآمدهای نفتی، همچنین از طریق کاهش ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه مورد نیاز برای بخش صنعت، به رکود این بخش نیز منجر خواهد شد. متاسفانه اقتصاد کشور کاملا وابسته به نفت است و هنوز بخش بزرگی از بودجه جاری، از نفت تامین می‌‌شود، اما معمولا چون دولت‌ها نمی‌توانند بودجه جاری خود را کاهش دهند، لذا نتیجه فشار روی بودجه عمرانی است که طولانی‌تر شدن طرح‌ها و نیمه تمام ماندن آنها را به همراه دارد. البته باید یک نکته دیگر را هم در نظر گرفت، بخش قابل توجهی از درآمدهای ارزی کشور هنوز برنگشته و در کشورهای مختلف بلوکه شده است. لذا در حال حاضر و تا وقتی تحریم‌ها برطرف نشده‌اند، اقتصاد خیلی تحت تاثیر قیمت‌های نفت نیست. کاهش قیمت نفت به ۸۰ دلار، حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان بر بودجه کشور اثر می‌گذارد، کل بودجه دولت ۱۹۵ هزار میلیارد تومان است. سهم این ۱۵ هزار میلیارد تومان در بودجه، حدود ۷ تا ۸ درصد است. این رقم آنقدر نیست که نتوانیم آن را مدیریت کنیم. با توجه به شرایط موجود در دنیا، باید خود را با قیمت‌های نفت مطابقت دهیم. چرا که قیمت نفت توسط ما تعیین نمی‌شود. صندوق توسعه ملی که قبلا حساب ذخیره ارزی بود یک سوپاپ اطمینان است. ما بایستی بیشتر از گذشته به این صندوق و موجودیش بها بدهیم.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵