کد مطلب: 61000
 
سفته بازی ممنوع!
 
اجرای برجام در صورتی موفقیت است که شاخص های واقعی اقتصاد را بهبود بخشد و صعود شاخصهای سفته بازانه را پیشرفت اقتصادی تفسیر کردن؛ آدرس غلط به مردم است.
تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۲:۴۴
اجرای برجام در صورتی موفقیت است که شاخص های واقعی اقتصاد را بهبود بخشد و صعود شاخصهای سفته بازانه را پیشرفت اقتصادی تفسیر کردن؛ آدرس غلط به مردم است.

آغاز «برجام» با اعلام رسمی طرفین ماجرا در وین و تفسیر دولت محترم از آن با تاکید بر "خاک شدن تحریمها" ‌ همراه شده است. حسن روحانی رییس جمهور، در پیام خود به مناسبت آغاز اجرای برجام گفت: «امروز با اعلام رسمی اجرای برجام، از پرونده هسته ای ایران، امنیت زدایی شد؛ قطعنامه‌های ظالمانه علیه ملت ایران، لغو گردید؛ طومار تحریم درهم پیچیده شد، حقوق هسته ای ایران تثبیت گردید و اقتصاد ایران در مدار اقتصاد جهانی قرار گرفت» و به صراحت تاکید کرد: «اکنون زمان ساختن و بالیدن است.» از مسائلی مانند کیفیت تحریم‌های لغو شده و باقی مانده، درصد تحریم های لغو شده و باقی مانده و احتمال بازگشت تحریم های لغو شده به مناسبتهای دیگر می گذریم و به گزاره تاکید شده در پیام حسن روحانی توجه می کنیم که گفت: «اکنون زمان ساختن و بالیدن است.» برای ساده سازی موضوع واژه «ساختن» را در اقتصاد بسط می دهیم تا مشخص شود دقیقا باید منتظر چه چیزی بود و اگر چه اتفاقی بیافتد «ساختن» و «بالیدن» اتفاق افتاده است.

کلیت اقتصاد را شامل دو بخش «واقعی» و «سفته بازی»(Agiotage) می دانند. بخش واقعی به قسمت واقعی اقتصاد مربوط می شود که کالاها و خدمات عینی را شامل می شود، و بخش سفته بازی نیز با فعالیتهای سریع البازده و پرریسک که عموما در بازار سهام معنی دارد اطلاق می شود که بازارهای طلا، ارز و به مانند آن را نیز دربر می گیرد. بی تردید منظور رییس جمهور از «ساختن و بالیدن» در اقتصاد؛ افزایش سود سفته بازان در بازارهایی قمارگونه که سرشار از سودهای سرسام آور و برق آسا در مانیتور کامپیوترها نیست، بلکه منظور ساختن بخش واقعی اقتصاد است که برای همه قابل رویت و قابل فهم باشد، و به نیازهایی واقعی پاسخ دهد؛ نه اینکه به باد دمیده شده در حباب بازارهای ثانویه تبدیل شود. بنابراین، «ساختن و بالیدن» این موارد را شامل نمی شود:

1- افزایش عدد شاخص کل در بازار سهام در کوتاه مدت به دلیل؛

* انتظارات مثبت با پمپاژ خبر برجام توسط رسانه های دولتی

* افزایش نقش حقوقی های بازار سهام به دستور دولت برای افزایش مقطعی و غیرواقعی شاخص کل

* افزایش شاخص کل به دلیل اخبار بی ربط مانند کاهش قیمت خوراک پتروشیمی ها یا افزایش قیمت دلار که سهام شرکت های صادرات محور را متاثر می کند.

2- کاهش مقطعی قیمت طلا

3- کاهش مقطعی و اندک قیمت دلار

4- اخبار پراکنده از صف کشیدن سرمایه گذاران خارجی برای هجوم به بازار ایران بدون ذکر جزییات

5- افزایش واردات کالاهای لوکس مصرفی و تفسیر آن به افزایش رفاه مردم با دسترسی به کالاهای باکیفیت

اما در قسمت واقعی اقتصاد که بخش ایجابی را شامل می شود پیچیدگی بیشتری وجود دارد. نتایج مثبت برداشته شدن تحریم ها؛ دولت ادعا می کند که 80 درصد تحریمها برداشته می شود(ادعای عراقچی در مصاحبه با شبکه دو سیما)؛ باید به زنجیره ای از اتفاقات مثبت با جزییات معین در فواصل زمانی مشخص بیانجامد تا بتوان آنرا «ساختن و بالیدن» نامید. اگر این زنجیره اثرها روی ندهد، سفته بازی به جای بخش واقعی به مردم فروخته شده است. اگر دیدگاه مسعود نیلی اقتصاددان متنفذ دولت و مشاور اقتصادی حسن روحانی را که در مقاله «سیاستهای ضد رکود دولت ،مسکّنی ضروری قبل از درمان» نوشت: «شاید تصور زمانی زودتر از اواسط سال 1397 برای خروج از این دوران و رسیدن به سطح درآمد سرانه سال 1390 کمی خوشبینانه باشد.» بپذیریم، و دوره ریاست جمهوری حسن روحانی را هشت ساله فرض کنیم، و باتوجه به گذشت دو و نیم سال از دوره هشت ساله مذکور؛ دولت باید برنامه ای جامع برای دوره پس از تحریم داشته باشد که شامل 5.5 سال و بالطبع 5.5 قسمت 18 درصدی باشد.(5.5 سال باقی مانده از دوره ریاست جمهوری) و مشکلات بخش واقعی اقتصاد در این 5 سال و نیم حل شود، بدون اینکه نیازی به یادآوری وعده 100 روزه و غیره باشد. بنابراین باید در بخش واقعی اقتصاد این گزاره ها تحقق یابد:

1- نرخ بیکاری هر سال بیش از 18 درصد کاهش یابد، یعنی هر ساله از جمعیت 2 میلیون و 500 هزار نفری کشور 450 هزار نفر شاغل شوند.

2- روند رو به وخامت تراز تجاری کشور متوقف شود، صادرات افزایش و واردات کاهش یابد.

3- دوره زمانی طرح های صنعتی و عمرانی در بخش های دولتی و غیردولتی به عنوان شاخصی از بهره وری کاهش یابد.

4- تحرک دولت جایگزین بی عملی در اقتصاد شده و موتور طرحهای عمرانی روشن شود.

5- کیفیت خانه به عنوان جای آرامش خانواده های ایرانی در یک بازه زمانی 5.5 ساله، سالی 18 درصد بهتر شود.

6- ضریب جینی به عنوان شاخص عدالت اجتماعی مجددا بهبود یابد و مرکز آمار ایران، آمار آنرا از طبقه بندی محرمانه خارج کرده و منتشر کند.

7- کاهش تورم تا رسیدن به تورم میانگین جهانی ادامه یابد.

8 ـ نوسازی صنایع کشور در یک بازه زمانی 5.5 سال تکمیل شود و مردم بهبود کیفیت را در محصولاتی مانند خودرو که به معضل ملی تبدیل شده مشاهده کنند.

9 ـ وضعیت وخیم آلودگی هوا در بازه زمانی 5.5 ساله بهبود یابد.

10 ـ افزایش محسوس سبد خانوار یا همان "سفره مردم" شامل اقلام اساسی خوراکی ها و غیره.

اگر دولت در مسیر گفته شده حرکت می کند باید آثار بهبود در اقتصاد واقعی را به تدریج شاهدی باشیم البته انتظار غیرمنطقی نباید داشت که تمام مشکلات یک شبه حل شود، اما اگر دولت در یک سال نتواند 18 درصد وضعیت را بهبود دهد و یا در دو سال 36 درصد اوضاع را بهتر کند، در سال آخر نمی‌تواند با زدن دکمه آغاز، معجزه کند؛ بنابراین باید برای جبران زمان‌های از دست رفته که در انتظار برای آغاز برجام گذشت، به سرعت دست به کار شد و برنامه های دقیق شامل جزییات، دوره زمانی و فاعل مشخص تدوین کرد. ادامه کلی گویی در اقتصاد که عینیات را شامل می شود و یا بدتر از آن ارجاع دادن به سفته بازی به جای پرداختن به بخش واقعی؛ حرکت به سمت ناکجاآباد و مصداق نشاندن سفته بازی به جای بخش واقعی اقتصاد، و ممنوع است.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵