کد مطلب: 96543
 
پاییز پر ماجرای نفت ایران در سال ۱۹۷۹
وقتی ایران با نفت، جهان را تهدید کرد
 
چنین روزهایی در پاییز ۱۹۷۹ میلادی – ۱۳۵۸ خورشیدی – یک ماه پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران توسط دانشجویان پیرو خط امام (ره)، نفت هم به عنوان ابزار قدرت ایران وارد عرصه شد تا پاییز پرماجرایی برای نفت و سیاست رقم بخورد.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۱۹
چنین روزهایی در پاییز ۱۹۷۹ میلادی – ۱۳۵۸ خورشیدی – یک ماه پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران توسط دانشجویان پیرو خط امام (ره)، نفت هم به عنوان ابزار قدرت ایران وارد عرصه شد تا پاییز پرماجرایی برای نفت و سیاست رقم بخورد.
به گزارش نکونیوز، نشست فوق العاده کاخ سفید با حضور مقامات نظامی در اوایل آذرماه سال ۱۳۵۸و اعلامیه پایانی این نشست و اظهارات کارتر رییس جمهور وقت آمریکا درباره گروگانگیری در سفارت آمریکا در تهران، واکنش ایران را در پی داشت. کاخ سفید اعلام کرده بود که آمریکا برای آزادکردن اتباع به گروگان گرفته شده خود از همه امکانات خود استفاده خواهد کرد. کارتر هم اعلام کرد که در صورت تداوم وضعیت موجود، ایران با اقدام نظامی رو به رو خواهد شد که این موضوع با حمایت اسرائیل هم مواجه شد که اعلام کرد از هرگونه اقدام آمریکا در این زمینه حمایت خواهد کرد.
در پی این هشدارها، ناو هواپیمابر میدوی USS Midway و ناوهای اسکورت آن در تنگه هرمز مستقر شدند و به ناو هواپیمابر کیتی هاک USS Kitty hawk که در فیلیپین بود دستور داده شد با اسکورت خود عازم خلیج فارس شود. همچنین لشکر ۸۲ هوابُرد آمریکا مستقر در کارولینای شمالی به حالت آماده باش درآمده بود .
در واکنش به این تحولات، ایران هشدار داد که جریان نفت را به روی دنیا قطع خواهد کرد و اگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با تحرکات نظامی آمریکا برضد جمهوری اسلامی ایران همراه شوند نتایج آن را باید بپذیرند. همزمان، علی اکبر معین فر وزیر وقت نفت در نشست کاراکاس اعلام کرد : "هر کشوری که با جمهوری اسلامی ایران روش خصمانه ای داشته باشد مورد تحریم نفتی ما قرار خواهد گرفت." پس از اخطار نفتی ایران، ناوهای نیروی دریایی ارتش از پنجم دسامبر (۱۵ آذرماه ۱۳۵۸) در برابر ناو «میدوی» آمریکا در خلیج فارس آرایش رزمی به خود گرفتند. امام خمینی (ره) نیز در سخنان خود از ابزار نفت سخن به میان آورده بود و در سخنان معروفی که دراوایل آذرماه ۵۸ منتشر شد گفت : "طبل کارتر میان تهی است که ما را از تعرض نظامی و تحریم اقتصادی می ترساند، ما نفت داریم و دنیا نفت می خواهد."
هرچند حمایت روسیه از به عنوان ابرقدرت شرق از اقدام دفاعی ایران در مقابل آمریکا هم در عدم برخورد نظامی ایران و آمریکا در پاییز ۱۹۷۹ میلادی، تاثیرگذار بود، اما از کنار نقش مهم ابزاری به نام نفت هم در کارزار نمی توان بی تفاوت عبور کرد. تولید نفت ایران که در زمان وقوع انقلاب اسلامی به دلیل اعتصاب کارکنان صنعت نفت کاهش یافته بود، در فاصله ده ماه پس از انقلاب تا پاییز ۱۹۷۹ افزایش یافته بود و به همین دلیل می شد از نفت به عنوان ابزاری سیاسی – اقتصادی استفاده کرد. در سال ۱۳۵۸ میزان تولید نفت ایران به طور میانگین، ۳ میلیون و ۴۳۳ هزار بشکه در روز بود که حتی از سال ۱۳۵۷ که بخشی از سال را شاهد اعتصاب کارکنان صنعت نفت بودیم، کمتر بود. با این وجود هنوز نفت ایران نقش مهمی در بازارهای جهانی داشت. میانگین قیمت نفت هم که در سال ۱۹۷۸ میلادی، یعنی سال منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران حدود ۲۹ دلار بود، در سال ۱۹۷۹ که زمان تسخیر سفارت آمریکا در تهران بود به طور میانگین به ۳۵ دلار رسیده بود و همین افزایش قیمت نفت، کاهش تولید نفت را جبران می کرد.
اما این اخرین بار بود که ایران از ابزار نفت خود به عنوان تهدیدی کارساز برای تهدید آمریکا استفاده کرد. پس از آن با سیر نزولی قیمت نفت از سال ۱۹۸۱ که تا سال ۱۹۸۸ ادامه داشت و همچنین کاهش تولید نفت ایران به دلیل جنگ ۸ ساله با عراق، نفت جایگاه گذشته خود را در سیاست ایران از دست داد؛ هرچند که هنوز نقش مهمی در اقتصاد ایران ایفا می کرد.
سه دهه بعد، اوضاع تغییر کرده بود. در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد که قیمت نفت به طور بیسابقه ای افزایش یافت، وقتی چهار قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل بر ضد جمهوری اسلامی ایران منتشر شد و تحریم نفت ایران را هم در بر گرفت، این بار نفت به عنوان ابزاری بر ضد ایران مورد استفاده قرار گرفت. مسوولان دولت وقت از عملی نبودن تحریم نفتی ایران سخن به میان اوردند و حتی رستم قاسمی وزیر نفت دولت احمدی نژاد، اعلام کرد که اگر نفت ایران تحریم شود، قیمت نفت دوباره به ۱۰۰ دلار می رسد. اما نفت ایران تحریم شد و هیچ اتفاقی نیفتاد. چراکه از یک سو عربستان با افزایش تولید نفت خود، خلا نفت ایران را جبران کرد و از سویی دیگر تولید نفت نیز دیگر متمرکز بر چند کشور محدود نبود و آمریکا نیز نقش مهمی در بالانس بازار ایفا می کرد. ضمن اینکه از سال ۱۳۸۴ که تولید نفت ایران به ۴ میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه در روز رسیده بود، به مرور زمان به دلیل برخی تحریمها و سوء مدیریتها تولید نفت ایران کاهش یافته بود و دیگر ایران جزو سه قدرت بزرگ تولیدکننده نفت اوپک نبود. همه این موارد دست به دست هم داد تا بر خلاف پاییز ۱۹۷۹ که ایران با نفت خود دنیا را تهدید می کرد، این بار در سال ۲۰۱۰ میلادی، نفت به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شود...
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۸۶

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۵۸.۹۵

نفت خام اوپک

۵۹.۱۹

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵