کد مطلب: 74384
 
توافق اوپک به سود ایران
حمیدرضا شکوهی
 
وزرای کشورهای عضو اوپک که هفته گذشته در الجزایر گرد هم آمده بودند تا در نشستی مشورتی درباره کاهش تولید مذاکره کنند، بر خلاف پیشبینی ها به توافق نهایی رسیدند تا از شوق این توافق که پس از 8 سال نخستین توافق اوپکی ها محسوب می شود، این نشست مشورتی را به نشست فوق العاده تغییر نام دهند.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۲۲:۰۰
وزرای کشورهای عضو اوپک که هفته گذشته در الجزایر گرد هم آمده بودند تا در نشستی مشورتی درباره کاهش تولید مذاکره کنند، بر خلاف پیشبینی ها به توافق نهایی رسیدند تا از شوق این توافق که پس از 8 سال نخستین توافق اوپکی ها محسوب می شود، این نشست مشورتی را به نشست فوق العاده تغییر نام دهند. این توافق که با هدف تنظیم بازار و جلوگیری از افت هر چه بیشتر قیمت نفت صورت گرفت، در نگاه اول، با توجه به میزان کاهش تولید که 700 هزار بشکه است چندان اتفاق بزرگی به نظر نمی رسد، چراکه میزان مازاد عرضه در بازار بیش از این میزان است. اما با این وجود، این توافق بیش از کمیت، از برخی جنبه های دیگر حایز اهمیت است.
توافق بر سر کاهش سقف تولید، در شرایطی صورت گرفته که اوپک چند سال پیش نظام سهمیه بندی را حذف کرد. این بزرگترین انتقاد وزیر نفت فعلی ایران به دولت قبل در حوزه اوپک است. به اعتقاد بیژن زنگنه، حذف نظام سهمیه بندی اوپک، موجب شد برخی کشورها همچون عربستان، بیش از سهمیه تعیین شده قبلی خود در بازار، نفت تولید کنند و بدین ترتیب پس از آن، از غیبت کشورهایی همچون ایران در بازار که به دلیل تحریمها حاصل شده بود، به نحو مناسبی بهره بداری کنند. به هیمن دلیل ایران در سه سال اخیر همواره خواستار بازگشت نظام سهمیه بندی اوپک بوده است. از سال گذشته که در آستانه نشست دوحه، موضوع فریز نفتی یا همان توقف تولید نفت کشورها در سقف کنونی توسط عربستان مطرح شد، ایران مخالف جدی آن بود چرا که با توجه به لغو تحریمها، ایران در صدد بازگرداندن تولید خود به میزان پیش از تحریمها یعنی 4 میلیون بشکه در روز بود و فریز نفتی را طرحی برای مانع تراشی سعودی ها با بازگشت ایران به بازار نفت ارزیابی می کرد. به همین دلیل ایران از آن زمان تاکنون، با پیوستن به فریز نفتی مخالف بود. اما تداوم کاهش قیمت نفت و کسری بودجه عربستان به گونه ای بود که آنها مجبور شدند باز هم اجرای طرح فریز نفتی و تثبیت و همچنین کاهش سقف تولید را پیگیری کنند و این امر در نشست الجزایر به طور جدی بررسی شد. چند روز قبل از نشست الجزایر عربستان اعلام کرد که حاضر است 300 هزار بشکه از تولید خود را کاهش دهد مشروط به آنکه ایران بیش از میزان کنونی که 3 میلیون و 600 هزار بشکه در روز و یک میلیون بشکه بیش از سال گذشته است، تولید نکند. اما زنگنه در بدو ورود به الجزایر این موضوع را رد کرد و به صراحت گفت، ایران سهم 13 درصدی خود از تولید اوپک را بر مبنای سهمیه های قبل از تحریمها می خواهد. این موضوع زنگنه بدین معنا بود که در صورت عدم دستیابی اعضای اوپک به توافق میزان تولید نفت ایران تا 4 میلیون و 400 هزار بشکه در روز می توانست افزایش یابد و در صورت توافق احتمالی هم، باز هم ایران تولیدی کمتر از 4 میلیون بشکه در روز را تجربه نمی کرد. البته لیبی و نیجریه هم شرایطی مشابه ایران را داشتند و در صدد افزایش تولید نفت خود بودند. بروز چنین شرایطی، حصول توافق را برای اوپک دشوارتر می کرد. اما انتشار گزارشهایی که نشان از تاثیر بالای کاهش قیمت نفت بر اقتصاد عربستان داشت نشان می داد که سعودی ها در اجرای فریز نفتی، این بار بیش از گذشته اصرار دارند. سرانجام این توافق صورت گرفت و در حالی قرار شد کشورهایی همچون عربستان، 700 هزار بشکه از تولید خود را کاهش دهند، که ایران از این موضوع مستثنی بود و بر اساس توافق، حق دارد تولید خود را تا 4 میلیون بشکه در روز – 400 هزار بشکه بیش از میزان فعلی – افزایش دهد. این برای ایران یک پیروزی دیپلماتیک محسوب می شود چرا که با این توافق، در صورت کاهش قیمت نفت، ایران دیگر در افزایش عرضه به بازار، مقصر جلوه داده نخواهد شد. زیرا اولا بر اساس توافق نشست الجزایر اقدام می کند و ثانیا این حق برای کشورهای لیبی و نیجریه هم به رسمیت شناخته شده و همین موجب می شد بار افزایش عرضه نفت، تنها به دوش ایران نباشد.
توافق الجزایر، علاوه بر آنکه توافقی به سود ایران است، توافقی به سود اوپک هم هست چراکه ابتدا اعضای اوپک برای فریز نفتی یا همان تثبیت دولت هم به توافق نمی رسیدند اما اکنون نه تنها برای عدم افزایش عرضه به بازار توافق کردند بلکه قرار شد تولید خود را هم کاهش دهند. این برای اعضای اوپک که هشت سال بود به هیچ توافقی نرسیده بودند نقطه آغاز دیگری محسوب می شود چراکه طی سالهای اخیر، تاثیرگذاری اوپک بر بازار جهانی نفت با توجه به افزایش تولید کشورهای خارج از اوپک بویژه آمریکا و روسیه کاهش یافته بود و اختلافات اعضا، این تاثیرگذاری را کمرنگتر هم کرده بود. اکنون، توافق الجزایر می تواند خون تازه ای در رگهای اوپک باشد که اگرچه نمی تواند اقتدار دهه 1970 را باز یابد، اما تاثیرگذاری بیشتری نسبت به یک دهه اخیر در بازار داشته باشد؛ چرا که آنچه در سالهای اخیر، موجب پنهان شدن اختلافات اعضای اوپک شده بود، قیمت بالای نفت بود و از زمانی که قیمت نفت کاهش یافت، این اختلافات آشکارتر از قبل شد. حالا با این توافق، می توان امیدوار بود که اوپک و به تبع آن، کشورهای عضو اوپک بویژه تولیدکنندگان عمده نفت از جمله ایران که در صدد صعود مجدد به رتبه دوم تولید اوپک است، تاثیرگذاری بیشتری در بازار جهانی نفت داشته باشند که این تاثیرگذاری قطعا در عرصه دیپلماسی نیز همچون بازویی فعال نقش ایفا خواهد کرد.
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵