کد مطلب: 95403
 
نفت، شاهزادگان، سرمایه‌داران وفادار و وهابیت
فروپاشی مربع قدرت دولت سعودی
وقتی ولیعهد به بحران آری می‌گوید!
 
محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی اقدامات رادیکال خود را شدت بخشیده است: او در دو سال گذشته بیش از همه از «چشم‌انداز اقتصادی سال ۲۰۳۰» و «اقتصاد بدون نفت» صحبت کرده است اما در عمل بیش از همه با سرکوب رقیبان، سعی کرده پایه‌های قدرت خود را مستحکم نماید. در این میان محمد بن سلمان به سه ضلع از چهار ضلع مربعی که قدرت دولت سعودی بر آن متکی بوده است، حملات بی‌امانی وارد ساخته است.
تاریخ انتشار : شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۲۴
محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی اقدامات رادیکال خود را شدت بخشیده است: او در دو سال گذشته بیش از همه از «چشم‌انداز اقتصادی سال ۲۰۳۰» و «اقتصاد بدون نفت» صحبت کرده است اما در عمل بیش از همه با سرکوب رقیبان، سعی کرده پایه‌های قدرت خود را مستحکم نماید. در این میان محمد بن سلمان به سه ضلع از چهار ضلع مربعی که قدرت دولت سعودی بر آن متکی بوده است، حملات بی‌امانی وارد ساخته است.
به گزارش نکونیوز، برنامه‌های محمد بن سلمان برای رهایی از اتکاء به نفت، نظیر خصوصی‌سازی شرکت نفت عربستان سعودی (آرامکو سعودی) و افزایش درآمدهای غیرنفتی دولت، عمدتاً در حد حرف باقی مانده است و هنوز تا مرحله عمل فاصله بسیاری دارد. در مقابل، اقدامات پیش‌بینی‌نشده و در واقع برنامه‌ریزی‌نشده دولت سعودی در این مدت آن‌چنان برجسته بوده است که حالا دیگر کل طرح محمد بن سلمان برای حرکت به سمت «اقتصاد بدون نفت» را به حاشیه برده است.
قدرت عربستان سعودی از بدو تشکیل‌اش در سال ۱۹۳۲ تاکنون بر چهار ضلع یک مربع مبتنی بوده است: نفت، شاهزادگان (خاندان سعودی)، سرمایه‌داران وفادار، و وهابیت ارکان قدرت دولت سعودی و در واقع چهار ضلع این مربع را تشکیل می‌داده‌اند. اکنون محمد بن سلمان سه ضلع از این چهار ضلع را زیر ضرب سرکوب خود قرار داده است و در مورد اصلاح ضلع دیگر یعنی نفت نیز تنها شاهد اعلام یک سری برنامه از طرف وی بوده‌ایم.
شاهزادگان که تعدادی از آن‌ها از قضا سرمایه‌داران وفادار به خاندان سعودی نیز هستند با موج گسترده سرکوب روبرو بوده‌اند. آن‌ها ابتدا از مناصب‌شان کنار گذاشته شدند و سپس از هفته پیش عملاً روند بازداشت آن‌ها آغاز شد. هم‌اکنون متعب بن عبدالله و ترکی بن عبدالله، از فرزندان ملک عبدالله پادشاه سابق عربستان در
قدرت عربستان سعودی از بدو تشکیل‌اش در سال ۱۹۳۲ تاکنون بر چهار ضلع یک مربع مبتنی بوده است: نفت، شاهزادگان (خاندان سعودی)، سرمایه‌داران وفادار، و وهابیت ارکان قدرت دولت سعودی و در واقع چهار ضلع این مربع را تشکیل می‌داده‌اند. اکنون محمد بن سلمان سه ضلع از این چهار ضلع را زیر ضرب سرکوب خود قرار داده است و در مورد اصلاح ضلع دیگر یعنی نفت نیز تنها شاهد اعلام یک سری برنامه از طرف وی بوده‌ایم.
بازداشت به سر می‌برند. بندر بن سلطان و ولید بن طلال نیز شاهزادگان دیگری هستند که در هتلی در شهر ریاض محبوس شده‌اند.
ولید بن طلال میلیاردر سعودی معروف‌ترین میلیاردری است که بازداشت شده است. به جز وی، سرمایه‌دارانی نظیر ناصر الطیار، صالح کامل، محمد العمودی و بکر بن لادن نیز بازداشت شده‌اند که نقش مهمی در بخش خصوصی عربستان سعودی داشته‌اند. بیش از ۱۷۰۰ حساب بانکی در عربستان مسدود شده است و به نوعی ناامنی فضای اقتصادی عربستان سعودی را فرا گرفته است. این تحولات در حالی صورت گرفته که محمد بن سلمان مدعی بود قصد دارد حضور بخش خصوصی در عربستان سعودی را تقویت کند. با این حال، بازداشت تاجران و سرمایه‌داران سعودی که مالک شرکت‌های بزرگ در این کشور هستند ممکن است باعث شود تا موجی از فرار سرمایه در این کشور شکل بگیرد.
از سوی دیگر، محمد بن سلمان فشار زیادی نیز به وهابیت سعودی وارد کرده است. وی اعلام کرده که زنان حق رانندگی دارند و ورود آن‌ها به ورزشگاه‌ها را نیز آزاد کرده است. برای این که بدانید جامعه عربستان تا چه میزان محافظه‌کار و تحت نفوذ وهابیت است کافی است به این موضوع اشاره کنیم که هیچ سینما و سالن تئاتری در عربستان وجود ندارد، مگر یک سینما در شهر الخبر (در شرق عربستان، چسبیده به بحرین) که آن هم مستندهای خارجی پخش می‌کند. صنعت سینما در عربستان تقریباً وجود خارجی ندارد و همین چند سال پیش یک کارگردان در این کشور ترور شد. یک کاربر عربستانی با اشاره به اقدامات محمد بن سلمان در توئیتی نوشته است: «اول رانندگی زنان، حالا استادیوم‌ها. حرکت بعدی چیست؟ کلوب‌های شبانه».
محمد بن سلمان می‌خواهد در بعد اجتماعی-فرهنگی از نفوذ وهابیت و خوانش افراط‌گرایانه از اسلام در عربستان سعودی بکاهد و پایه‌های قدرت وهابیت را رفته رفته از بین ببرد. از دهه ۸۰ میلادی به بعد قدرت وهابیت در عربستان رو به افزایش گذاشت و محمد بن سلمان کار ساده‌ای در این حوزه ندارد. در این میان، امید ولیعهد جوان عرب به جوانان عربستانی است که بخش اعظم جامعه این کشور را تشکیل می‌دهند و با آشنایی با دنیای مدرن، نیازهای مدرنی نیز پیدا کرده‌اند. بیش از نیمی از جمعیت عربستان زیر ۲۵ سال سن دارند و محمد بن سلمان با این اقدامات خود قصد دارد بخش بزرگی از این جوانان را به متحدان خود تبدیل کند. محمد بن سلمان صراحتاً گفته است که قصد دارد کاری کند که «اسلام میانه‌رو» بر عربستان حکومت کند. کار محمد بن سلمان در این حوزه به هیچ وجه ساده نیست چرا که وی ایجاد یک دولت پلیسی-امنیتی را در دستور کار خود قرار داده و قصد ندارد حتی ذره‌ای آزادی سیاسی به جوانان عربستانی اعطاء کند.
در کل حمله محمد بن سلمان به سه ضلع از چهار ضلع قدرت دولت سعودی ممکن است باعث شود تا شیرازه دولت در این کشور به تدریج از هم بپاشد. حمله محمد بن سلمان به شاهزادگان باعث خواهد شد تا اجماع در خاندان سعودی از بین برود و جنگ قدرت در این خاندان بالا بگیرد. از سوی دیگر حمله به سرمایه‌داران نیز فضای اقتصادی را ناامن می‌کند و در آخر حمله به وهابیت، باعث می‌شود تا جامعه محافظه‌کار موجود در عربستان از محمد بن سلمان روی برتابد و به مخالف وی تبدیل شود.
احتمالاً آشوب‌ها و بحران‌های ایجاد شده در این سه حوزه باعث خواهد شد تا «اصلاحات اقتصادی» محمد بن سلمان و تلاش برای رهایی از وابستگی به نفت به تعویق بیفتد. این امر به نوبه خود باعث خواهد شد تا در دوران قیمت‌های نه چندان بالای نفت، فشار اقتصادی به دولت سعودی نیز همچنان حفظ شود.

برای عضویت در کانال تلگرامی نکونیوز می‌توانید بر روی لینک زیر کلیک نمایید:
https://telegram.me/neconews
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۴.۲۳

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۵۷.۲۷

نفت خام اوپک

۵۹.۱۹

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵