کد مطلب: 19498
 
نوشته دنیل یرگین در روزنامه وال استریت ژورنال :
وقتی دنیا با سرد شدن چین یخ زد
 
نکونیوز: تابستان است اما اینطور گمان می شود که هوای آسمان مجمع اقتصادی بین المللی در سن پیترزبورگ به شدت ابری است .ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه با اشاره به کاهش ناگهانی نرخ رشد اقتصادی روسیه می گوید: چوب جادوگری نداریم در هوا تکان دهیم تا اوضاع به روال قبل بازگردد . او در این مجمع اعلام کرد : برای مدت زمان نه چندان کوتاهی صادرات ما به شدت افزایش یافت اما الان وضعیت فرق کرده و راه چاره ای برای آن نیست.
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۷ شهريور ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۰۴
اما آنچه که روسیه و بسیاری دیگر کشورهای جهان را به لرزه انداخته سرمای چین است .رشد اقتصادی کشوری که با سرعتی مهار نشدنی در حال توسعه بود اکنون رفته رفته کند و کندتر می شود .این بدان معناست که صادرکنندگان جهان که روی روند رو به افزایش تقاضا در چین حساب زیادی باز کرده بودند اکنون باید در بنیان سیاستهای خود تغییراتی ایجاد کنند.در یک دهه گذشته این تقاضای سیری ناپذیر چین به کالا بود که سود زیادی نصیب این صادرکنندگان کرد ،ترکیب دو فاکتور تقاضا و افزایش قیمت کالا زمینه ساز رشد تولید ناخالص داخلی این کشورها شد . اکنون موتور چین سرد شده و این سردی می رود تا اقتصاد صادر کننندگان را به خطر اندازد .
همه چیز از یک دهه قبل شروع شد .اواسط دهه ۲۰۰۳ .چین در آن زمان هم دو دهه رشد اقتصادی ۱۰ درصدی به ثبت رسانیده بود . در سال ۲۰۰۰ رشد این کشور سرعت گرفت .رشد سریع صنعتی شدن و افزایش چشمگیر تمایل به شهر نشینی تقاضای این کشور برای مس ، آهن و دیگر اقلام را افزایش داد .رشد اقتصادی چین دو و نیم برابر بیشتر از قبل سرعت گرفت .بنابر این اشتهای سیری ناپذیر این کشور به واردات کالا برای تامین سوخت ماشین صنعت موجب شد که بیش از ۲۰ میلیون نفر از روستاها روانه شهر ها شوند.
بنابر این تقاضای رو به افزایش چین سیستم عرضه و تولید کالا در جهان را تغییر داد و موجب شد که ظرفیت تولید افزایش یابد . در این زمان با افزایش تقاضا قیمت کالاها نیز با سرعت سرسام آوری افزایش یافت.در اواخر سال ۲۰۰۸ میلادی همزمان با وقوع بحران اقتصاد جهانی لغزشی کوچک در روند رشد چین ایجاد شد اما محرک های اقتصادی پکن به فریاد رسید و اقتصاد چین بار دیگر به مسیر رشد خود بازگشت و اشتهایش برای واردات کالا بار دیگر افزایش یافت. در سال ۲۰۱۱ میلادی قیمت مس به بالاترین رکورد رسید ، ۶ برابر بالاتر از قیمت آن در سال ۲۰۰۳ میلادی .در ان زمان چین ۴۰ درصدمس جهان را مصرف می کرد که این رقم در سال ۲۰۰۳ میلادی کمتر از ۲۰ درصد گزارش شده بود.
سالهای تقاضای سیری ناپذیر با رشد اقتصادی ۱۰ درصدی در این مقیاس در اقتصاد جهان یک رکورد به شمار می رود . اما قابل پیش بینی بود که چنین سرعتی محتوم به کاهش است و این همان اتفاقی است که در چین در حال وقوع است .این همان دامی است که متخصصان آن را " مشکلات ساختاری جدی" می نامند که معمولا کشورهای با درآمد متوسط بدان گرفتار می شوند .چین دیگر نمی تواند به صادرات که موتور افزایش نرخ رشد اقتصادی این کشور بود وابسته باشد . رشد سالانه ۱۵ تا ۲۰ درصدی دستمزد افراد در استانهای ساحلی بدان معناست که عصر بهره وری از نیروی کار ارزان که عامل افزایش درآمدهای صادراتی بود به پایان رسیده است .
نتایج این اتفاقات در عملکرد اقتصادی چین هویداست . در ۵ دوره سه ماهه گذشته رشد تولید ناخالص داخلی چین ( جی دی پی ) به زیر ۸ و یا حتی ۷.۵ درصد رسیده است .ژی جینپینگ رئیس جمهور جدید چین در ماه آوریل در جمع تجار خارجی گفت : مدل توسعه ای چین یک مدل همیشگی و پایدار نیست ، چین دیگر نمی تواند رشد فوق بالای خود را احیا کند و این به هیچ وجه خواسته ما نیست .
برای کشورهایی که سرنوشت اقتصادی و تولید ناخالص داخلی شان به صادرات کالا وابسته است سردی چین بیشک به معنای یخ زدگی اقتصادی است .چین هنوز هم برای اقلام صنعتی بزرگترین بازار جهان است اما دیگر آن رشد چشمگیر تقاضا در این کشور مشاهده نمی شود .اکنون با کاهش تقاضا قیمت ها نیز رو به کاهش است . قیمت مس از رکود سال ۲۰۱۱ خود ۳۰ درصد تنزل یافته که این تنزل قیمت برای آهن ۳۲ درصد براورد شده است .درمجموع شاخص IHS کالاهای غیر نفتی از سال ۲۰۰۸ با ۲۷ درصد کاهش همراه بوده است .قیمت آلمینیوم نیز کاهش یافته و به قیمت خود در سال ۲۰۰۴ بازگشته است .قیمت زغال سنگ در چین از زمان اوج خود در سال ۲۰۰۸ در حدود ۴۰ درصد تنزل داشته است .
کشورهای تولیدکننده نفت مانند روسیه اقای پوتین از رشد اقتصادی چین سود زیادی بردند .یک دهه قبل اینگونه گمان می رفت که قیمت نفت در محدوده ۲۰ تا ۲۸ دلار در هر بشکه باقی بماند .حتی در ماه فوریه سال ۲۰۰۴ یکی از وزرای نفتی اوپک هشدار داد که قیمت ها سقوط می کند و هیچ انتهایی برای این روند رو به کاهش نیست .
اما از آن پس تقاضا افزایش یافت و به تبع آن قیمت نفت سیری صعودی در پیش گرفت.در فاصله سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ در حدود ۶۰ درصد افزایش تقاضای نفت به چین اختصاص داشت . چین می رود تا ایالات متحده آمریکا را پشت سرگذارده و به بزرگترین وارد کننده نفت در جهان مبدل شود .البته در این دوره علاوه برافزایش تقاضای چین وقفه در تولیدات نفتی کشورهایی مانند عراق، ونزوئلا ، نیجریه و ایالات متحده آمریکا ( پس از وقوع طوفانهای ریتا و کاترینا ) نیز موجب افزایش قیمت نفت شدند .
امروزه قیمت نفت به محدوده ۱۰۵ تا ۱۱۰ دلار درهر بشکه رسیده است که این رقم ۴ برابر قیمت نفت در یک دهه گذشته است.این روند رو به کاهش قیمت دیگر اقلام هنوز بر نفت تاثیر نگذاشته است چرا که دلائل ژئوپلیتیکی مانند بی ثباتی در خاورمیانه ، تحریمهای نفتی ایران ،توقف عرضه از سوی لیبی ،نیجریه، یمن و سودان جنوبی موانعی بر سر راه کاهش قیمت نفت هستند.البته انتظار می رود که با افزایش تولیدات شیل در ایالات متحده امریکا قیمت نفت نیز نهایتا تسلیم شده و روند کاهشی در پیش گیرد.
سردی اقتصاد چین در طرح های توسعه ای و سرمایه گذاری شرکت های معدنی نیز آشفتگی ایجاد کرده است .در سیستم مدیریتی این شرکتها نیز تحولات زیادی ایجاد شده است .تعداد زیادی از مدیران اجرایی شرکتهای بزرگ معدن و فلزات مانند بی اچ پی بیلیتون ،ریو تینتو و آنگلوامریکن ، در یک سال گذشته تغییر کرده اند.اکنون سیاست جدید مدیران نه توسعه بلکه کم کردن سرمایه گذاری ،کوچک کردن پروژه ها و محدود کردن تجارت است.
در پایان باید چنین گفت که شرایط جدید کشورهایی که با رشد افسار گسیخته اقتصاد چین خو گرفته اند به اقتصاد دیگر نقاط جهان مانند اروپا نیز وابسته است . البته به این هم بستگی دارد که پکن چگونه میخواهد هواپیمای اقتصاد خود را به زمین بنشاند.
اکنون دیگر صادر کنندگان نمی توانند در سایه تقاضای بالا رشد اقتصادی خود را تضمین کنند و هزینه های بالای دولتهایشان را تامین کنند .سرد شدن چین یعنی سرد شدن بازار کالایی جهان و این یعنی آغاز تنشهای سیاسی در کشورهایی که مشکلات سیاسی خود را در پشت پرده رشد اقتصادی مخفی کرده بودند . اکنون در کشورهایی مانند استرالیا، برزیل ، آفریقای جنوبی و البته روسیه آقای پوتین تنش های سیاسی رو به افزایش است و در این کشورها سوالاتی در مورد اصلاحات بازاری ، اصلاحات اقتصادی و سیاست های مالیاتی پرسیده می شود که سالها در سایه رشد اقتصادی چین به فراموشی سپرده شده بودند .
* دنیل یرگین نویسنده کتاب "کوئست : انرژی ، امنیت و بازسازی جهان مدرن " و نائب رئیس موسسه IHS آمریکاست .
Share/Save/Bookmark


نام :
نام خانوادگی:
آدرس ايميل :
نام کاربری :
کلمه عبور:

نفت برنت

۶۳.۷

نفت خام وست تگزاس ( $/ بشکه )

۶۰.۱۲

نفت خام اوپک

۶۱.۵۲

گاز طبیعی- نایمکس Mbtu/$

۳.۱۳

طلا (دلار/ اونس )

۱۲۷۸.۹

سنگ آهن- دلار/تن

۶۲.۷۴

مس- دلار/پوند

۳.۱۵