نکونیوز - پایگاه تحلیلی خبری نفت ، انرژی و اقتصاد 11 خرداد 1397 ساعت 18:11 http://neconews.com/vdchkxnzi23nvvd.tft2.html -------------------------------------------------- نه توتال می ماند و نه لوک اویل می آید عنوان : این گوی و این میدان توان فراموش شده داخلی! -------------------------------------------------- پس از مدتها گمانه زنی درباره آینده برجام، اگرچه اروپا به حمایت جدی خود از برجام ادامه می دهد اما سنگینتر بودن کفه آمریکا در معادله ۱+۵، شرکتهای خارجی را از ایران دور می کند تا بار دیگر سخن از ضرورت تکیه بر توان داخلی به میان بیاید. متن : پس از مدتها گمانه زنی درباره آینده برجام، اگرچه اروپا به حمایت جدی خود از برجام ادامه می دهد اما سنگینتر بودن کفه آمریکا در معادله ۱+۵، شرکتهای خارجی را از ایران دور می کند تا بار دیگر سخن از ضرورت تکیه بر توان داخلی به میان بیاید. به گزارش نکونیوز، از همان زمان که ترامپ به عنوان رئیس جمهوری ایالات متحده انتخاب شد، مشخص بود که تمایلی برای بقا در برجام ندارد چراکه بارها دولت اوباما را به بستن "توافق بد" با ایران متهم کرده بود. در این میان برخی معتقد بودند سخنان تند و صریح ترامپ در دوران تبلیغات انتخاباتی، تاریخ مصرف داشت و او در دوران زمامداری خود، سنجیده تر عمل می کند. اما خروج او از توافق آب و هوایی پاریس وسازمان یونسکو نشان داد ترامپ در پی عملی کردن تمام وعده هایش بدون توجه به پیامدهای آن است. در چنین شرایطی همگان پیشبینی می کردند که اردیبهشت امسال، ترامپ خروج آمریکا از برجام را رسما اعلام کند. در این میان شرکت توتال به عنوان تنها شرکت غربی که با ایران قرارداد نفتی امضا کرده بود، از زمانی که هنوز ترامپ خروج آمریکا از برجام را اعلام نکرده بود، بارها ساز جدایی نواخت و دیگر کسی امیدی به ماندن توتال در فاز ۱۱ میدان گازی پارس جنوبی ندارد. هرچند در این میان برخی معتقدند باید بررسی شود که چه تضمینی هنگام انعقاد قرارداد با توتال برای ماندن این شرکت در ایران در قرارداد ذکر شده و چرا توتال به آن پایبند نمانده است، ولی واقعیت آن است که توتال و تمام شرکتهای نفتی به دلیل احتمال بازگشت تحریم ایران، بویژه پس از روی کار آمدن ترامپ در زمستان سال ۹۵، در مذاکره با ایران دست بالا را داشتند و نیاز ایران به سرمایه گذاری خارجی، آن هم در شرایطی که قراردادهای جدید نفتی هم با همه اصلاحات، به دلیل برخی محدودیتهای قانونی در داخل کشور به اندازه قراردادهای نفتی کشورهای اطراف از جمله عراق جذابیت نداشت، وزارت نفت کار دشواری برای انعقاد قرارداد با شرکتهای خارجی داشت و اخذ تضمین از طرف مقابل در چنین شرایطی کار چندان ساده ای نبود. در چنین شرایطی خروج توتال از ایران انتقادات فراوانی را از سوی منتقدان دولت برانگیخت اما آنقدر که در مورد خروج توتال از ایران از وزارت نفت انتقاد شد، بابت تعلیق فعالیتهای لوک اویل روسیه در ایران انتقاد چندانی صورت نگرفت. چراکه توتال یک شرکت غربی است و روسها همپیمان ایران که البته هیچگاه همپیمان استراتژیکی چه در اقتصاد و چه در سیاست برای ایران نبوده اند. اما هرچقدر انتقادها از دولت بابت رفتن توتال و سایر شرکتهای خارجی را به دلیل بازگشت تحریم توسط آمریکا، جانبدارانه یا فاقد نگاه اقتصادی همه جانبه توصیف کنیم، نمی توانیم از کنار انتقاد به عملکرد وزارت نفت در ۵ سال اخیر در عدم بهره گیری مناسب از توان داخلی بی تفاوت عبور کنیم. وزارت نفت در دولت اول روحانی، نیمی از عمر خود را صرف انتظار برای لغو تحریمها کرد و نیمی دیگر از عمرش صرف تلاش برای افزایش تولید نفت و مذاکره با شرکتهای خارجی شد. این روند در یک سال نخست دولت دوم روحانی هم ادامه پیدا کرد و حاصل آن شد که نه پروژه جدیدی توسط شرکتهای خارجی آغاز شد و نه حمایتی از شرکتهای داخلی صورت گرفت و حتی پروژه هایی که پیشبینی می شد خیلی زود تعیین تکلیف شوند همچون میادین غرب کارون، لایه نفتی پارس جنوبی یا پروژه سیراف، آنها هم تعیین تکلیف نشدند و سایه سنگین رکود، بر سر صنعت نفت سنگینی کرد. با رفتن شرکتهای خارجی، از توتال گرفته تا لوک اویل که البته هیچکدام هم فعالیت خود را در ایران آغاز نکرده بودند اکنون میدانی برای فعالیت شرکتهای داخلی مانده که چندان هموار نیست. فرصتها از دست رفته و حال که تحریمهای یکجانبه آمریکا علیرغم مخالفت اتحادیه اروپا، آثار منفی خود را یک به یک نشان می دهد، دیگر شرکتهای داخلی هم نه توان مالی کافی و نه انگیزه مناسبی برای پیشبرد پروژه ها دارند و اگر هر دو را هم پیدا کنند، وقت آنقدر کم و وضعیت اقتصادی و سیاسی به حدی بی ثبات است که نمی توان چندان امیدی به آنها بست. اگر قرار است به وزارت نفت انتقاد کرد، نه بابت چگونگی انعقاد قرارداد با توتال و رفتن شرکتهای خارجی، بلکه به دلیل عدم بهره گیری مناسب از توان مالی داخلی و شرکتهای ایرانی در پیشبرد پروژه ها در سالهایی باید باشد که توافقی با شرکتهای خارجی صورت نگرفته و قراردادی منعقد نشده بود.